Özel Kesim Conta Siparişi: Ölçü, Malzeme ve Kalınlık İçin Teknik Rehber
Özel kesim conta, tek bir bağlantının onarımından çok daha geniş bir ihtiyacı karşılar. Üretim tesisleri bakım ve planlı duruş programları için, makine üreticileri seri üretim hatları için; savunma sanayii, raylı sistemler ve enerji gibi sektörler ise teknik resme ve şartnameye bağlı proje tedariki için ölçüsüne göre üretilmiş contaya ihtiyaç duyar. Sipariş tek parça da olsa seri üretim de olsa teklifin doğruluğu ve teslim süresi, talep aşamasında iletilen teknik bilgiye bağlıdır.
Bu rehber; satın alma, tedarik, bakım ve proje ekiplerinin özel kesim conta talebi hazırlarken ihtiyaç duyduğu bilgileri, ölçü alma yöntemlerini, malzeme ve kalınlık seçimini ve SUARO TITAN’daki numuneden seri üretime uzanan çalışma sürecini bir arada sunar.
Özetle
- Özel kesim conta yalnızca tekil onarım için değildir; fabrikalar, makine üreticileri, savunma sanayii, raylı sistemler ve enerji tesisleri seri ve proje bazlı sipariş verir.
- Standart boru flanşlarında conta; flanş standardı, anma çapı, basınç kademesi ve conta tipiyle tanımlanır. PN ve Class serileri birbirinin yerine kullanılamaz.
- Standart dışı bağlantılarda ölçü, mümkünse contanın oturduğu flanş yüzeyinden alınır.
- Malzemeyi akışkan, çalışma sıcaklığı ve basınç birlikte belirler; mümkün olan her durumda ince conta tercih edilir.
- Eksiksiz iletilen taleplerde fiyat ve termin, teknik değerlendirmenin ardından aynı gün bildirilir.
İçindekiler
- Sektörler ve sipariş tipleri
- Standart flanşlarda conta tanımı
- Halka ve delikli contalarda ölçü alma
- Özel şekilli contalarda geometrinin aktarılması
- Malzeme seçimi
- Kalınlık seçimi
- Üretim yöntemleri
- Talepten sevkiyata çalışma süreci
- Kalite güvencesi
- Teklif talebi için kontrol listesi
- Sık yapılan hatalar ve doğru uygulama
01 · Sektörler
Sektörler ve sipariş tipleri
Özel kesim conta; standart ölçülerde bulunmayan bağlantılar için levha malzemeden istenen iç ve dış ölçüde, delik düzeninde ve kalınlıkta üretilen contadır. Aynı ihtiyaç sektörde özel ölçü conta veya çizime göre conta olarak da tanımlanır. Ölçüsü ekipmana özgü olan her bağlantıda karşımıza çıktığı için talepler tek bir sektörle sınırlı kalmaz:
Üretim tesisleri ve fabrikalar
Pompa, vana, kompresör ve proses bağlantıları; bakım ve planlı duruş dönemleri için toplu talepler.
Savunma sanayii
Teknik resim ve şartnameye göre üretim; malzeme, tolerans ve istenen dokümanlar teklif aşamasında belirtilir.
Raylı sistemler ve hızlı tren
Raylı araç projelerinde conta malzemesinin yangın davranışı EN 45545-2’ye göre istenebilir; tehlike seviyesi (HL1–HL3) aracın işletme koşuluna göre belirlenir.[18]
Enerji ve kazan sistemleri
Kazan ve brülör kapakları, buhar ve kızgın yağ hatları, jeneratör grupları.
Kimya ve proses endüstrisi
Agresif akışkan hatlarında PTFE esaslı flanş ve ekipman contaları.
Gemi ve deniz
Deniz motorları ile pompa, vana ve flanş bağlantıları.
İş makineleri
Motor ve ekipman contaları; yedek parçası bulunamayan modellerde numuneye göre üretim.
Makine ve ekipman üreticileri (OEM)
Makine üreticilerinin seri parçaları için çizime göre, ölçüsü sabit üretim.
Sektöre özgü gereklilikler (ör. yangın davranışı sınıfı, istenen dokümanlar) proje şartnamesinde yer alır. Şartnamenin talep sırasında paylaşılması, teklifin doğru hazırlanmasını sağlar.
Tek parçadan seri ve proje tedarikine
Tek bir bakım parçası ile seri sipariş aynı teknik bilgiye dayanır; değişen, üretim yöntemi ve adettir. Talebin hangi tipe girdiğini baştan belirtmek, doğru yöntemin ilk teklifte belirlenmesini sağlar.
| Sipariş tipi | Tipik ihtiyaç | Çalışma şekli |
|---|---|---|
| Tekil ve acil ihtiyaç | Arıza ve duruş, yedek parçası bulunamayan makineler, ölçüsü bilinmeyen contalar | Numune, ölçü veya çizimden lazer kesim; kalıp beklenmez. |
| Seri üretim | Makine ve ekipman üreticilerinin sürekli kullandığı contalar | Numune onayının ardından pres ve kalıpla, ölçüsü sabit üretim. |
| Proje tedariki | Fabrika bakım programları, savunma ve raylı sistem projeleri | Teknik resim ve şartnameye göre üretim; çok kalemli talepler tek liste halinde iletilebilir. |
02 · Ön kontrol
Standart flanşlarda conta tanımı
Boru flanşlarında kullanılan metalik olmayan düz contaların ölçüleri standartlarla belirlenmiştir. Flanş bu standartlardan birine uygunsa conta, ölçü almaya gerek kalmadan; flanş standardı, anma çapı, basınç kademesi, conta tipi, malzeme ve kalınlık bilgisiyle tanımlanabilir.
| Flanş serisi | Flanş standardı | Conta ölçü standardı | Kapsam |
|---|---|---|---|
| PN serisi (Avrupa) | EN 1092-1 … EN 1092-4 | EN 1514-1[1] | PN 2,5 – PN 63; DN 4000’e kadar[1] |
| Class serisi (Amerikan) | ASME B16.5, B16.47, B16.1, B16.24 | ASME B16.21[3] · Avrupa karşılığı EN 12560-1[2] | Flanş standardına göre Class 25 – Class 900[3] |
| Bilgi | Örnek | Açıklama |
|---|---|---|
| Flanş standardı | EN 1092-1 · ASME B16.5 | Conta ölçüsünün hangi tablodan alınacağını belirler. Bir bağlantıda iki standart karıştırılmamalıdır.[7] |
| Anma çapı | DN 100 · NPS 4 | DN ve NPS ölçüleri birebir aynı değildir.[7] |
| Basınç kademesi | PN 16 · Class 150 | PN ve Class kademeleri eşdeğer değildir: Class 150, PN 20’ye; Class 300, PN 50’ye karşılık gelir (ISO 7005).[6] |
| Conta tipi | FF · IBC · TG · SR | EN 1514-1 tipleri: FF tam yüzey, IBC cıvata çemberi içi (halka), TG dil–oluk, SR erkek–dişi (spigot–recess).[1] |
| Malzeme ve kalınlık | Grafit · 2 mm | Çalışma koşuluna göre seçilir (bkz. 05 ve 06). |
Örnek: aynı boyut, farklı conta
EN 1514-1’e göre DN 100 PN 16 IBC conta 115 × 162 mm’dir.[4] ASME B16.21’e göre NPS 4 Class 150 halka conta ise 4,50″ × 6,88″ (114,3 × 174,8 mm) ölçüsündedir.[5] Bu nedenle siparişte flanş standardının belirtilmesi gerekir. EN 1514-1, DIN 2690–2692’nin yerini almıştır; bazı boyutlarda eski DIN ölçüleri farklı olduğundan mevcut tesislerde kontrol önerilir.[4]
Flanşın standardı ve basınç kademesi bilinmiyorsa veya bağlantı bir boru flanşı değilse ölçünün aşağıdaki yöntemle alınması gerekir.
03 · Ölçü alma
Halka ve delikli contalarda ölçü alma
Ölçüler mümkünse kumpasla ve contanın oturduğu flanş yüzeyinden alınır. Kullanılmış conta sıkışmış, hasar görmüş veya şekli bozulmuş olabileceğinden ölçü için tek başına güvenilir değildir; şekil ve delik düzeni için referans olarak kullanılabilir. Her çapın en az iki farklı noktadan ölçülmesi, ovallik veya ölçüm hatasının fark edilmesini sağlar.
| Sembol | Ölçü | Tanım ve ölçüm notu |
|---|---|---|
| d1 | İç çap | Akışkanın geçtiği açıklık. Conta iç çapı boru iç çapıyla eşleştirilir; daha küçük iç çaplı conta akışa taşar, türbülans ve aşınmaya yol açar.[10] |
| d2 | Dış çap | Halka (IBC) contalarda cıvata çemberinin içinde kalır; conta cıvatalara yaslanarak merkezlenir.[4] |
| k | Delik çember çapı | Karşılıklı iki deliğin merkezleri arasındaki mesafe.[8] |
| L | Delik çapı | Cıvata deliğinin çapı. |
| n | Delik sayısı | Toplam cıvata deliği adedi. |
| t | Kalınlık | Conta kalınlığı (seçim için bkz. 06 · Kalınlık seçimi). |
Delik çember çapının belirlenmesi
Delik merkezini doğrudan ölçmek güç olduğundan delik çember çapı (k) dolaylı yoldan belirlenir:
- Çift sayıda delik: Delik çapları eşitse, bir deliğin iç kenarından karşısındaki deliğin dış kenarına olan mesafe ölçülür. Bu değer delik çember çapına eşittir.[8]
- Tek sayıda delik: Komşu iki deliğin merkezleri arasındaki mesafe (a) ölçülür ve delik çember çapı aşağıdaki formülle hesaplanır.[9]
k = a ÷ sin(180° ÷ n)
Örnek: 5 delikli flanşta a = 100 mm ise k = 100 ÷ sin 36° ≈ 170 mm
04 · Geometri
Özel şekilli contalarda geometrinin aktarılması
Kapak, karter ve pompa gövdesi gibi düzensiz geometrilerde ölçüleri tek tek almak yerine şeklin bütün olarak aktarılması daha güvenilir sonuç verir. Kabul ettiğimiz yöntemler doğruluk sırasına göre aşağıda yer almaktadır:
1 · En yüksek doğruluk
Teknik resim veya DXF
Kesim doğrudan dosyadan yapılır; ölçü yorumuna gerek kalmaz. PDF ve DXF formatları kabul edilir.
2 · Yüksek doğruluk
Fiziksel numune
Eski conta veya parça gönderilir; ölçü tesisimizde numuneden alınır ve onayınızla üretime geçilir.
3 · Orta doğruluk
Yüzeyden iz alma
Conta yüzeyi hafifçe mürekkeplenip kâğıda bastırılır veya kenarlar kalemle çıkarılır. Kâğıda 100 mm’lik referans çizgi eklenmelidir.
4 · Ön değerlendirme
Ölçülü fotoğraf
Parça tam karşıdan, dik açıyla ve yanına cetvel konularak çekilir. Açılı çekimde perspektif ölçüyü bozar.
Numune gönderimi
Numuneler Yayla Mah. Cami Sok. No:35 İç Kapı No:1, Şişli / İstanbul adresine gönderilebilir. Gönderilere firma adı ve iletişim bilgisi eklenmelidir; fabrika ziyaretleri randevu ile yapılır.
05 · Malzeme
Malzeme seçimi
Conta malzemesini üç temel parametre belirler: akışkan (su, buhar, yağ, yakıt, kimyasal, gaz), çalışma sıcaklığı ve basınç. Sıcaklık ve basınç birlikte değerlendirilir; levha malzemelerde en yüksek sıcaklık ve en yüksek basınç aynı anda uygulanamaz. Aşağıdaki tablo ilk seçim için genel bir çerçeve sunar.
| Malzeme | Sıcaklık aralığı | Tipik kullanım | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Grafit | Havada uzun süreli yaklaşık 400 °C’ye kadar[11] | Buhar, kızgın yağ, kazan, egzoz ve flanş bağlantıları | Oksitleyici ortamda 400 °C üzeri için levha üreticisine danışılır; buharda dayanım daha yüksektir.[11] |
| Kompozit elyaf levha aramid elyaf + NBR bağlayıcı, asbestsiz “klingerit” tipi |
Sürekli ~200 °C; kısa süreli üst sınır kaliteye göre ~370–400 °C[12, 13] | Su, yağ, yakıt ve genel endüstriyel akışkanlar | En yüksek sıcaklık ve basınç aynı anda uygulanamaz; üreticinin P-T değerleri esas alınır.[12, 13] |
| PTFE (teflon) | –268 / +260 °C (modifiye PTFE ürün verisi)[14] | Asit, baz ve agresif kimyasallar | Kesme ve genleştirilmiş saf PTFE levhalarda soğuk akma görülür; modifiye ve dolgulu PTFE levhalar bu etkiyi azaltır.[15] |
| EPDM | ≈ –57 / +150 °C[16] | Sıcak su ve buhar, hava, dış ortam; ozon ve yaşlanmaya dayanıklı[16] | Mineral yağ ürünlerine (yağ, gres, yakıt) uygun değildir.[16] |
| NBR | ≈ –34 / +100 °C (kısa süreli 121 °C)[16] | Mineral yağ ve gres, dizel ve fuel oil, HFA / HFB / HFC hidrolik sıvılar[16] | Hava koşulları ve ozona dayanıklı değildir; yüksek aromatik içerikli yakıtlara uygun değildir.[16] |
| FKM | ≈ –26 / +204 °C[16] | Mineral yağ ve gres, benzin, aromatik hidrokarbonlar[16] | Kızgın buhar, aminler ve alkaliler için uygun değildir.[16] |
| Silikon | ≈ –54 / +204 °C (özel karışımlarda +260 °C)[16] | Hava, hayvansal ve bitkisel yağlar, geniş sıcaklık aralığı[16] | Mekanik dayanımı düşüktür; hidrokarbon yakıtlara ve 121 °C üzeri kızgın buhara uygun değildir.[16] |
| Metal / çok katmanlı çelik | Uygulamaya göre | Silindir kapak, manifold ve yüksek yüzey basıncı gereken bağlantılar | Uygulamaya özeldir; motor veya ekipman üreticisinin teknik şartlarına göre seçilir. |
Teknik not
Tablodaki değerler genel yol göstericidir. Elastomer aralıkları Parker O-Ring Handbook’taki genel değerlerdir[16]; levha malzemelerinde kesin sınırlar ürünün veri sayfasında yer alır. Malzemeden emin değilseniz talebinizde akışkanı, sıcaklığı ve basıncı belirtmeniz yeterlidir; uygun malzeme teklifle birlikte önerilir.
06 · Kalınlık
Kalınlık seçimi
Temel ilke, mümkün olan her durumda ince conta tercih edilmesidir; kalın conta, flanş yüzeyinin durumu bunu gerektirdiğinde seçilir.[17] Kalınlık, flanşın durumuna ve bağlantının işlevine göre belirlenir:
| Bağlantı durumu | Öneri | Gerekçe |
|---|---|---|
| Düz ve hasarsız flanş yüzeyi | İnce conta (ör. 1/16″ ≈ 1,6 mm) | Basınca maruz kalan yüzey küçüldüğü için patlama (blow-out) direnci artar; sünme gevşemesi az olduğundan cıvata yükü daha iyi korunur.[17] |
| Eğri, çukurlaşmış veya hasarlı flanş; düşük basınçlı, büyük çaplı flanş | Daha kalın conta (ör. 1/8″ ≈ 3,2 mm) | Düzensiz yüzeye daha iyi uyum sağlar; ancak sünme gevşemesi artar ve cıvataların yeniden sıkılması gerekebilir.[17] |
| Parçalar arası mesafenin korunması gereken bağlantı (ör. bölünmüş gövdeli pompa) | Şartnamedeki veya mevcut kalınlık | Bu durumda belirleyici olan, contanın sıkıştırılmış kalınlığıdır.[17] |
07 · Üretim
Üretim yöntemleri
Kesim yöntemi; sipariş adedine, malzemeye ve geometriye göre teknik değerlendirme aşamasında belirlenir. Kalıplar tesisimizde hazırlandığı için dış tedarikçiye bağlı kalınmaz ve termin kısalır.
Seri üretim
Pres ve kalıp
Yüksek ve tekrarlanan adetlerde hızlı, ölçüsü sabit üretim.
Numune ve düşük adet
Lazer kesim
Kalıp beklemeden, teknik resim veya DXF dosyasından doğrudan kesim.
Kalıp üretimi
CNC kalıp işleme
Katalogda karşılığı olmayan ölçüler için kalıplar CNC ile işlenir.
08 · Süreç
Talepten sevkiyata çalışma süreci
Talep
Teklif formu, WhatsApp veya e-posta ile ölçü, çizim ya da fotoğraf iletilir; gerekirse numune gönderilir. Çok kalemli proje listeleri e-postayla tek seferde iletilebilir.
Teknik değerlendirme
Ölçü teyidi yapılır, malzeme ve kesim yöntemi belirlenir; eksik bilgi varsa ek ölçü istenir.
Fiyat ve termin
Birim fiyat ve teslim süresi, teknik değerlendirmenin ardından aynı gün bildirilir.
Numune onayı
Teklif onayının ardından gerekli kalıp ve ilk parça çalışması yapılır.
Seri üretim
Onay sonrası üretime geçilir; her partide kalınlık, ölçü ve bordür kontrol edilir.
Sevkiyat
Paketleme ve etiketlemenin ardından sevk edilir; çıkışlar hafta içi 16:00’ya kadar hazırlanır.
09 · Kalite
Kalite güvencesi
Üretim, ISO 9001:2015 belgeli kalite yönetim sistemi kapsamında yürütülür. Her üretim partisinde kalınlık, ölçü ve bordür bütünlüğü kontrol edilir. SUARO TITAN olarak 1997’den bu yana Şişli / İstanbul’daki tesisimizde motor ve endüstriyel conta üretiyoruz.
1997’den beri
Conta üretimi, İstanbul
ISO 9001:2015
Belgeli kalite yönetim sistemi
Aynı gün
Fiyat ve termin dönüşü
10 · Talep
Teklif talebi için kontrol listesi
Aşağıdaki bilgilerin eksiksiz iletilmesi, değerlendirmenin ek soru gerektirmeden tamamlanmasını sağlar:
11 · Uygulama
Sık yapılan hatalar ve doğru uygulama
| Sık yapılan hata | Doğru uygulama |
|---|---|
| Ezilmiş veya hasarlı contadan ölçü almak | Ölçüyü mümkünse flanş yüzeyinden almak; eski contayı şekil ve delik düzeni için kullanmak. |
| Delik çember çapını yanlış kenarlardan ölçmek | Merkezden merkeze ya da bir deliğin iç kenarından karşı deliğin dış kenarına ölçmek.[8] |
| PN ve Class serilerini karıştırmak | Flanş standardını belirtmek; DN 100 PN 16 ve NPS 4 Class 150 contaları farklı ölçüdedir.[4, 5] |
| İç çapı boru iç çapından küçük seçmek | İç çapı boru iç çapıyla eşleştirmek; akışa taşan conta türbülans ve aşınmaya yol açar.[10] |
| Yalnızca “conta” talebinde bulunmak | Malzeme, sıcaklık, basınç ve uygulama bilgisini paylaşmak.[8] |
| Açılı fotoğraf göndermek | Tam karşıdan, dik açıyla ve cetvelle çekim yapmak. |
| Adet belirtmemek | Adedi belirtmek; tek parça ile seri sipariş farklı yöntemlerle üretilir. |
Özel üretim talebi
Özel kesim conta talebinizi iletin
Tek parça, seri üretim veya proje tedariki; ölçü, teknik resim ya da numuneye göre üretim talepleriniz teknik değerlendirmeye alınır, fiyat ve termin aynı gün bildirilir. Üretimimiz yalnızca firmalara yöneliktir.
Akduman Conta Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. · SUARO TITAN
Yayla Mah. Cami Sok. No:35 İç Kapı No:1, Şişli / İstanbul
Tel: +90 212 237 16 29 · E-posta: info@suarotitan.com
İlgili içerikler
- Özel kesim conta imalatı: malzeme seçenekleri ve üretim yöntemleri
- OEM numarası ve motor koduyla doğru conta bulma
- Online Katalog: motor contalarında OEM numarasıyla arama
Kaynaklar
- EN 1514-1:2024 · Dimensions of gaskets for PN-designated flanges, Part 1 (CEN, iTeh önizleme): Kapsam, PN ve DN aralığı, FF / IBC / TG / SR conta tipleri
- DIN EN 12560-1:2024 · Dimensions of gaskets for Class-designated flanges, Part 1 (DIN, içindekiler): Class serisi flanşlar için Avrupa conta ölçü standardı
- ASME B16.21-2021 · Nonmetallic Flat Gaskets for Pipe Flanges (ASME, içindekiler): Kapsanan flanş standartları ve basınç sınıfları
- Zickwolff · Flat gaskets to EN 1514-1, form IBC: DN 100 PN 16 IBC ölçüsü, cıvatalarla merkezleme, DIN 2690–2692 ile ilişki
- AMES · ASME B16.21 Class 150 nonmetallic gasket dimensions: NPS 4 Class 150 halka conta ölçüsü
- The Engineering ToolBox · Flanges: PN pressure ratings: ASME Class ve ISO 7005 PN karşılıkları
- Project Materials · How to order EN 1092 flanges: DN ve NPS ölçülerinin aynı olmaması, standartların karıştırılmaması
- PAR Group · How to measure a gasket: Delik çember çapının ölçülmesi, teklif için gereken bilgiler
- Machining Doctor · Bolt hole circle formulas: Komşu delikler arası mesafeden delik çember çapı formülü
- GPT Industries · Matching to the pipe bore: Conta iç çapının boru iç çapıyla eşleştirilmesi
- SGL Carbon · SIGRAFLEX Thermal Stability (teknik bilgi): Grafitin havada ve buharda sıcaklık dayanımı
- Garlock · BLUE-GARD Style 3000 spec sheet: Aramid / NBR elyaf levha sıcaklık ve basınç değerleri
- PAR Group · KLINGERsil C-4400: Aramid / NBR elyaf levha; en yüksek sıcaklık ve basıncın birlikte uygulanmaması
- Garlock · GYLON Style 3510 spec sheet: Modifiye PTFE levha sıcaklık aralığı
- Garlock · GYLON gasketing: Kesme ve genleştirilmiş PTFE levhalarda soğuk akma
- Parker · O-Ring Handbook ORD 5700: NBR, EPDM, FKM ve silikon için sıcaklık aralıkları ve kimyasal uyumluluk
- Garlock · Gasket thickness selection: İnce ve kalın conta seçimi
- Measurlabs · EN 45545-2 fire testing of train materials: Raylı araç malzemelerinde yangın gereklilikleri, HL1–HL3, R22 / R23
Standart metinlerinin tamamı ilgili standart kuruluşlarından temin edilebilir. Kesin değerler için kullanılan levha veya elastomerin güncel veri sayfası esas alınmalıdır.